Mikken op appels

Laurens en de appelAl héél lang bedien ik mij van het logo van de “Appel met de Pijl ”. De laatste jaren heb ik er het hoofdje van mijn kleinzoon Laurens onder ‘geplakt ’. Het is vooral zijn kloeke stoutmoedige blik die mij daarbij aanspreekt. Het lijkt me dat de zoon van Willem Tell ook datzelfde vertrouwen toonde vóórdat zijn vader op de appel op zijn hoofd ging mikken. Tijdens de vele cursussen die ik heb gegeven, vertelde ik telkens over de drie managementlessen welke ik aan de sage van Willem Tell kan ontlenen.  Ik wil deze drie lessen jullie niet onthouden:

1. Zorg altijd dat je ‘gereedschap en vaardigheden’ op orde zijn;
2. Zorg dat (je) mensen vertrouwen in je hebben;
3. Zorg altijd voor een alternatief plan voor het geval het mis gaat.

In dit artikel wil ik het over Appels hebben, de effecten van Appels en over een Appeltje voor de dorst.

De appels

Pijl en appelDe Appel is een boom uit het geslacht Malus en bestaat uit zeker 55 verschillende soorten (kleine) loofbomen of struiken uit de Rozenfamilie (Rosaceae); met inbegrip van onze boomgaardappel (Malus domestica). Er bestaan duizenden appelrassen, terwijl er ook nog steeds nieuwe rassen verschijnen. De Appel groeit vooral op het Noordelijk Halfrond en dan alleen in de gematigde gebieden dat wil zeggen: in een gemiddeld vochtig klimaat, met kleine temperatuurverschillen tussen de zomer- en winterperiode (zoals in Nederland). De Appel is ook een fruitsoort; het fruit is het deel van de plant dat het zaad (de pitten) bevat. Uit het zaad wordt een nieuwe plant ontwikkeld. De Appel behoort tot de pitvruchten; net zoals de Peer en de Vijg. Deze pitten zitten bij elkaar in het zogenoemde klokhuis.

Herkomst van de appel

  • Voor degenen onder jullie die geloven kan ik kort zijn: de Appel bestaat ca. 6.000 jaar en het was de slang die in het Aards Paradijs op (het effect van) de Appel mikte door deze als verboden vrucht, via Eva, aan Adam te geven. Volgens het Bijbelse boek Genesis kwam deze Appel van ‘De boom van de kennis van goed en kwaad’.
  • Volgens de wetenschappers is de Appel waarschijnlijk 60 tot 65 miljoen jaar geleden in Kazachstan ontstaan uit een vrucht die als gemeenschappelijke voorouder wordt gezien van Appels en Peren.
    Dat blijkt uit de ontrafeling van het DNA van de vruchten. Dit betekent niet dat ik vanaf nu ‘Appels met Peren’ ga vergelijken. De Appel werd al op 10.000 v. Chr. in Europa in het wild verzameld en in het Nabije Oosten geteeld vanaf 4000 v. Chr. Waarschijnlijk is de appel langs de (oude) Zijderoute verspreid. Deze oude Zijderoute (vanaf het Middeleeuwse Zeegebied naar China) liep immers dwars door het Nabije Oosten. De Kelten en Germanen gebruikten de kleine vruchten van de wilde Appel ook om most (soort wijn) te maken. Daartoe werd het appelsap met honing vermengd. De Romeinen hebben vele rassen verder verspreid over West-Europa en ontwikkelden de vaardigheid van het enten. Bij het enten wordt een deel van een plant (de ent) vastgemaakt op de onderstam van een andere plant en ontstaan er vruchten met de eigenschappen van beide bomen. Vanaf 1500 legde men ook kleine privé - boomgaarden aan. In de 19de eeuw hadden veel landen in Europa eigen appelrassen en ook Nederland had al in die tijd haar eigen appelrassen. Deze rassen waren zoet, zuur of halfzuur; verschillend van kleur, vorm en grootte. De Appel is de meest bekende soort fruit, wordt vaak rauw genuttigd en is dus al meer dan 10.000 jaar een dagelijks voedingsmiddel. Elk jaar groeit er in Nederland ongeveer 365 miljoen kilo aan Appels. De helft daarvan wordt geëxporteerd. Elstar en Jonagold zijn de populairste rassen. Een kwart van de Appels is bestemd voor appelmoes.

Eet gezond, neem een appel

De pioniers die het Wilde Westen veroverden, overleefden de barre tocht dankzij het eten van massa’s gedroogde appelschijfjes. Van het fruit eten we in Nederland het meest de Appel, gevolgd door de Sinaasappel en Banaan; elk jaar eet een gemiddelde Nederlander 10,7 kilo Appels. Appels bevatten weinig calorieën. Ze leveren veel vocht, vitamine C, veel voedingsvezel en veel Kalium. In het lichaam is Kalium van belang voor het functioneren van het zenuwstelsel. Kalium maakt het mogelijk dat spieren kunnen samentrekken en zorgt voor de prikkeloverdracht in zenuwcellen. Kalium wordt ook in onze voeding gebruikt als vervanging van Natrium in ons keukenzout.
Appels worden in veel producten verwerkt zoals in: koekjes, taarten, ontbijtgranen, vruchtensap, moes, gepureerde vruchtendrank en biscuits. Appels zijn lang te bewaren en daardoor het hele jaar beschikbaar. In de koelkast zijn Appels 2 tot 4 weken goed te houden. Appels rijpen sneller als ze naast een Banaan liggen. De aanbeveling is om per dag twee stuks fruit te eten. Minder dan 25% van de Nederlanders houdt zich hieraan. De vrouwen zijn in dit opzicht het verstandigst, vooral bij vrouwen boven de 50 wordt er per dag voldoende fruit gegeten.

De appel als superfood

Appel: tegen diarree: Pectine is een stof die voornamelijk voorkomt in Appel, Pruim en Sinaasappel. Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat pectine tegen diarree helpt.
Appel: voor diabetes management: Pectine in Appels levert ook Galacturonzuur aan het lichaam wat de insulinebehoefte vermindert. Diabetespatiënten kunnen daar baat bij hebben. Door het regelmatig eten van Appels zouden diabetespatiënten minder insuline hoeven te injecteren. Groene Appels zijn dan iets beter dan rode Appels.
Appel: als astma preventie: Een moeder die Appels eet tijdens de zwangerschap heeft een kleinere kans op een kind met astma. Het drinken van appelsap bij kinderen die astmapatiënt zijn, zorgt ervoor dat de symptomen van astma minder vaak opspelen. Het is zeer aannemelijk dat de vers geperste appelsap een betere werking heeft dan de standaard heldere appelsap die is gemaakt van gevriesdroogde appelpoeder.
Appel: ter voorkoming van Alzheimer en Parkinson: Voedselwetenschappers hebben niet alleen de preventieve werking van het eten van Appels ontdekt op het ontstaan van Alzheimer (negatieve, neuro-degeneratieve effect) maar ook dat de ziekte Parkinson wordt tegengegaan door het eten van Appels. De hoge dosis antioxidanten en het magnesium die in Appels voorkomt, helpt mee om het zenuwstelsel in optimale conditie te houden.

Symboliek of niet?

Ik ben begonnen met de sage van Willem Tell en mijn eigen logo met de ‘Appel en de Pijl’. Voorts heb ik verteld over de betekenis van de Appel in het Aards Paradijs. Ik heb nog niet geschreven over alle anderen die ook nog gemikt hebben op het effect van de Appel zoals: de Boze Heks die Sneeuwwitje een vergiftigde appel aanbood, Sir Isaac Newton die onder de Appelboom de theorie over zwaartekracht ontdekte of over Steve Jobs die met zijn Apple ’s (met de hap eruit) de wereld veroverde. Kortom de Appel staat voor: vruchtbaarheid, liefde en verleiding, onsterfelijkheid en eeuwige jeugd en is ook de sleutel tot kennis en alwetendheid.
Om enigszins in de stijl van Willem Tell te blijven, eindig ik met de spreuk: “ Je moet nooit met een appel naar een noot schieten ”. Wat betekent: ‘Je mag een kostbaar ding niet aan iets minder wagen’; ofwel ‘trouwen beneden de stand’.